ตอกเส้น
: ภูมิปัญญาจากล้านนาในการดูแลรักษาสุขภาพ
present by ลุงคำ บ้านสวน
.....สัปดาห์นี้ลุงต้องขอโทษด้วยที่เนื้อหาที่เตรียมเอาไว้ออกมาช้ามาก
ๆๆ ไม่ค่อยมีเวลาเท่าไหร่ สัปดาห์นี้ไป เที่ยวงานของรายการบ้านเลขที่
5 มา เดินดูหลายบูธ แล้วก็เหมือนๆ กันเกือบหมด ก็แสดงสินค้าขายอาหาร
หรือไม่ก็ขายผ้า เดินไปเดินมา ไปเจอบูธ ของมูลนิธิ
เอ่อ..ต้องขอโทษจริงๆ จำไม่ได้เพราะความสนใจจริงๆ
มุ่งประเด็นไปที่ มีการรักษาโรคแบบแปลก ๆ ที่ลุงเพิ่งรู้จัก
เป็นวิธีแบบล้านนา ด้วยความอยากรู้อยากเห็น ประกอบกับ
อาจารย์ ประเสริฐ แซ่ด่าน ซึ่ง เป็นผู้สาธิตวิธีการ
ย่ำข่าง (สัปดาห์หน้าค่อยเสนอ) ให้ความ ร่วมมืออย่างเต็มที่
ลุงจึงได้ทั้งภาพและเนื้อหาดี ๆ มาเสนอให้ท่านผู้ชม
เรื่องที่ลุงจะนำเสนอเรื่อง แรกนั้น เป็นวิธีการตอกเส้นซึ่งเป็นวิถีทางภูมิปัญญาทางแถบล้านนา
ซึ่งหาดูได้ยาก
การตอกเส้นเป็นวิถีทาง ภูมิปัญญา ในการดูแลรักษาสุขภาพของชุมชนในแถบจ.ลำพูนและ
เชียงใหม่ โดยเฉพาะ อาการเจ็บ ป่วยที่เกิดกับระบบกระดูก
และกล้ามเนื้อคล้าย กับการนวด
โดยจะตอกไปตาม แนวเส้น ประธาน 10
ผู้ตอกต้องมีความชำนาญและฝึกฝนจนแตกฉานจึงจะทำ
การตอกได้ดี
หมอตอกเส้นในปัจจุบันมีน้อยเนื่องจากยังไม่เป็นที่รู้จักแพร่หลาย
และการคัดเลือก ก็จำเป็นต้องอาศัย
ทักษะและดูนิสัยใจคอ ของผู้เรียนว่ามีศีลธรรม
หรือไม่
หมอณรงค์ อุนจะนำ พ่อหมอตอกเส้นแห่ง อ.ป่าซาง
จ.ลำพูน ได้รับการถ่ายทอดความรู้จากหมอดาว พรหมนาน
พ่อครูตอกเส้นจากอำเภอฝาง ปัจจุบันอายุท่านอายุ
86 ยังมีชีวิตอยู่
อุปกรณ์การตอกเส้นมีดังนี้
1. ค้อนตอกเส้น จะต้องมีลักษณะ ค้อนหัวโต ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง
2 1/2 นิ้ว 4 เหลี่ยม เฉพาะหัวค้อนยาว 4 นิ้ว
ด้ามค้อนรูปกลมพอเหมาะมือถือตอกเส้น ด้ามยาว 6
นิ้ว แล้วก็จะมีลิ่มตอกเส้นยาว 6 นิ้วลักษณะยาวรูปทรงกลม
ด้าานปลายความหนาเส้นผ่าศูนย์กลาง 1 1/2 นิ้ว
ด้าค้อนหัวลิ่มลักษณะ กลมเส้นผ่าศูนย์กลาง 2 นิ้ว
วิธีการตอกเส้นจะต้องมีน้ำมันว่านสมุนไพร ชโลมทาก่อนตอกเส้นทุกครั้ง
วิธีทำว่านสมุนไพร
มีตัวยาที่ประกอบกันดังนี้
1. เปราะหอม
2. กระดูกงูเหลือม
3. รากเจตมูลเพลิงแดง
4. ลูกกรวยป่า
5. พริกไทยล่อน
6. กานพลู
7. ดอกจันทร์
8. ลูกจันทร์
9. การบูรณ์
10. พิมเสน
11. เทียนทั้ง 5
ทุกๆ อย่าง ๆ ละเท่า ๆ กัน ตำหรือป่นเป็นผงอ่อน
ๆ เอา แช่น้ำมันงา 1 ทนาน และน้ำมันเลียงผา ประมาณ
1 ซีซี
หรือถ้าหาก หาน้ำมันเลียงผาไม่ได้ ก็ใช้น้ำมันงา
อย่างเดียวก็ได้ ว่านสมุนไพรที่ป่นแล้ว 2 ช้อนแกงพูน
ต่อน้ำมันงา 1 ทนาน
เมื่อเวลาเคี่ยวน้ำมันต้องเอาออกมาเคี่ยวนอกบ้านให้พ้นชายคา
เรือนดังไฟแกลมอ่อน ๆ ตั้งไฟให้พอว่านสมุนไพรกรอบแล้ว
ก็ยกลงรอมันเย็น แล้วหาภาชนะ เอาตักน้ำมันใส่เก็บ
รักษาไว้ทาเมื่อเวลาตอกเส้น
น้ำมันมีสรรพคุณทำให้เส้นเอ็นอ่อน และยืด ถ้าได้ใช้ทา
ตอกเส้นรักษาโรคอัมพฤกษ์ อัมพาต ปวดหัวเข่า ปวดหลัง
บั้นเอว และที่ต่าง ๆ ตามที่ระบบร่างกาย หมอนรองกระดูก
ทับเส้นเอ็น ปวดสะบัก จะต้องคาถาเคี้ยวน้ำมันปลุกเสก
น้ำมันว่านสมุนไพรไปจนได้ 108 ครั้ง อุ้งฟินฟินแยจิแซง
การตอกเส้นจะต้องเรียนรู้จักโรคต่าง ๆ โดยการสอบถามคนป่วย
และวินิจฉัยเองโดยจะมีจุดต่าง ๆของร่างกายและภาพประกอบมาให้ศึกษาเรียนรู้
|