"ย่ำขาง"
ศาสตร์ทางเลือกจากล้านนา
present by ลุงคำ บ้านสวน
.....คราวที่แล้ว ลุงได้เสนอเรื่องราวเกี่ยวกับ
"ตอกเส้นภูมิปํญญาจากล้านนาในการดูแลรักษาสุขภาพ"
ซึ่งถือว่าเป็นสิ่งที่เราต้องเรียนรู้
และอนุรักษ์เอาไว้
...... ในประเทศไทย ยังมีความรู้ที่เป็น ภูมิปัญญาท้องถิ่นอีกมาก
ที่ยังซ่อนอยู่ไม่ได้เปิดเผยให้ใครได้รู้จัก
"ย่ำขาง"
ก็เช่นเดียวกันเป็นศาสตร์ในการดูแลรักษา สุขภาพที่ผสม
กับความเชื่อ โดยคุณประเสริฐ แซ่ด่าน ได้รับการถ่ายทอดและรักษาให้แก่ผู้ป่วยมาเป็นเวลายาวนาน
ซึ่งการ "ย่ำขาง"
นั้นเป็นวิชาที่ต้องว่าด้วยคาถา กำกับ
โดยจะใช้สำหรับคนที่เป็นโป่ง หรือถูกผีเข้าสิงสู่เป็นอัมพฤกษ์
อัมพาต เจ็บท้องลม(ลมในท้อง) ปวดกล้ามเนื้อ ปวดขา
เจ็บเอว และวิธีนี้ก็ต้องห้ามสำหรับ คนที่เป็นโรคหัวใจ
โรคมะเร็ง โรคหืด โรคปอด และผู้หญิงที่ตั้งครรภ์
โดยอุปกรณ์แต่ละอย่างนั้นก็มีหลายชนิดดังนี้
ขันตั้ง
1. หมาก 1 หัว
2. พลู 1 มัด
3. เทียนเล่มน้อย 8 คู่
4. เทียมเล่มบาท 1 เล่ม
5. เทียนเล่มเฟื้อง 1 เล่ม
6. เงินจำนวน 72 บาท 25 สตางค์ (ค่าขันตั้ง อาจจะแตกต่างกันไปในหมอเมืองแต่ละคน)
7. ดอกไม้ขาว 8 ดอก
8. เหล้า 1 ขวด
อุปกรณ์
ขาง เตาอังโล่ ขันใส่น้ำปูเลย (เป่าคาถาใส่) สาด
(เสื่อ) เหล้า หรือน้ำมันงา
(ขาง คือ อุปกรณ์โลหะผสมอย่างหนึ่ง แผ่นยาวประมาณ
8 นิ้ว และมีความกว้างประมาณ 6 นิ้ว ปลายแหลม
ปกติใช้เป็นอุปกรณ์สำหรับการไถนา)
โดยมีวิธีการดังนี้
ผู้ป่วยจะนอนบนเสื่อ หลังจากนั้น หมอเมืองจะยกขันครู
เอาเหล้าหรือน้ำมันงาทาฝ่าเท้าแล้วจุ่มน้ำปูเลย
แล้วย่ำบนขางร้อน หลังจากนั้นนำไปเหยียบบริเวณที่ผู้ป่วย
ปวด ทำซ้ำหลาย ๆ ครั้ง จนผู้ป่วยรู้สึกผ่อนคลาย
เมื่อเหยียบเสร็จแล้ว เอาใบขางลงไปแช่น้ำปูเลยลูบตามร่างกายของผู้ป่วย
วิธีการย่ำขางนั้น เป็นวิธีที่มีมาแต่โบราณ ซึ่งก็เป็นวิธีที่ต้องอาศัยความเชื่อ
รวมถึงทักษะและฝีมือ ตลอดจนความตั้งใจอันบริสุทธิ์ของผู้เป็นหมอที่มุ่งมั่นที่จะรักษาผู้ป่วย
การย่ำขาง
ขอขอบคุณ
คุณประเสริฐ แซ่ด่าน ที่สาธิตวิธีการพร้อมข้อมูลประกอบ
สนใจสอบถามติดต่อได้ที่ ฝ่ายการแพทย์แผนไทย และ
แพทย์ทางเลือก สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงใหม่
ถ.สุเทพ ต.สุเทพ อ.เมือง จ.เชียงใหม่ 50200
(053) 211048 ต่อ 116-117
|
